Firmy rodzinne w Polsce w liczbach

Stan danych: październik 2026. Aktualizujemy ją przy nowych edycjach badań.

Skala firm rodzinnych

Komentarz redakcji. Polskie firmy rodzinne są młode w porównaniu z zachodnimi, bo większość powstała po 1989 r. Stąd dominacja pierwszego pokolenia i rosnący udział właścicieli po pięćdziesiątce. To pokolenie założycieli zbliża się teraz do momentu, w którym pytanie o przyszłość firmy przestaje być teoretyczne. Udział 32% w EY dotyczy wyłącznie próby tego badania i nie jest szacunkiem dla całej gospodarki.

Sukcesja: plany i formy przekazania

Komentarz redakcji. Rośnie odsetek właścicieli z planem sukcesji i jednocześnie otwartość na sprzedaż firmy. Naszym zdaniem to dwie strony tego samego procesu: przedsiębiorcy przestają traktować przekazanie firmy dzieciom jako jedyną drogę i zaczynają planować świadomie. Jeśli zestawić to z rekomendowanym czasem sukcesji (7 do 10 lat) i z tym, że około jednej trzeciej chce odejść w ciągu 5 do 10 lat, wielu właścicieli powinno zaczynać przygotowania teraz. Przy formach przekazania pamiętaj, że dotyczą one wszystkich badanych przedsiębiorców, a nie tylko firm rodzinnych. O tym, dlaczego sprzedaż nie musi oznaczać porażki, piszemy w tekście Mit 30/13/3.

Następcy

Komentarz redakcji. Rozjazd 80% do 85% jest najczęściej cytowaną liczbą o polskich firmach rodzinnych i słusznie, ale warto czytać go razem z sąsiednimi wierszami. Co trzeci właściciel nie rozmawia szczegółowo z następcami o planach, a większość ocenia ich kompetencje nisko. Naszym zdaniem część odmów wynika z braku zaproszenia do realnej rozmowy, a nie z ostatecznej decyzji. Drogi dla właścicieli, których dzieci jednak mówią "nie", opisujemy w tekście gdy dzieci nie chcą przejąć firmy.

Fundacje rodzinne

Komentarz redakcji. Fundacja rodzinna szybko stała się popularnym narzędziem, a kolejka wniosków pokazuje, że zainteresowanie przerosło możliwości sądów rejestrowych. Profil fundatora (średnio 51 lat, w dwóch trzecich przypadków w zarządzie fundacji) sugeruje, że wielu właścicieli zakłada fundację wcześnie i zostaje w niej aktywnych. Naszym zdaniem fundacja porządkuje własność, ale nie odpowiada na pytanie, kto będzie zarządzał firmą. Piszemy o tym w tekście fundacja rodzinna nie rozwiązuje problemu następcy. Kwestie prawne i podatkowe omawiamy orientacyjnie na stronie prawo i podatki; decyzję o fundacji warto skonsultować z prawnikiem i doradcą podatkowym.

Zarządzanie i relacje w rodzinie

Komentarz redakcji. Cztery górne wiersze dotyczą polskich firm rodzinnych, pozostałe to badania globalne, w których Polska jest jednym z wielu krajów. Obraz jest spójny: formalne zasady (konstytucja, polityka dywidend, zasady zatrudniania rodziny) ma mniejszość firm, a jednocześnie firmy z formalnym nadzorem częściej osiągają wysokie wyniki. Korelacja nie dowodzi przyczyny, ale naszym zdaniem trudno ją zignorować. Najmocniejszy sygnał na przyszłość to prognoza KPMG o spadku udziału firm zarządzanych przez rodzinę. Szerzej omawiamy ją w tekście prognoza KPMG do 2035 roku.

Technologia i AI

Komentarz redakcji. Różnica między 7% (PwC, 2024) a 64% (KPMG, 2026) nie oznacza, że w dwa lata wdrożenia AI wzrosły dziewięciokrotnie. Badania pytały inaczej i obejmowały inne firmy. Wspólny wniosek z obu źródeł jest jednak czytelny: zespoły korzystają z AI szybciej, niż firmy ustalają zasady i budują kompetencje. Naszym zdaniem to naturalne pole dla następców, co rozwijamy w tekście AI w firmie rodzinnej: kto ma prowadzić zmianę.

Europa i USA dla porównania

Komentarz redakcji. Udział firm rodzinnych w Polsce (około 36% według Instytutu Biznesu Rodzinnego) wygląda na niski wobec 65 do 80% w Europie, ale to w dużej mierze efekt różnych definicji, o czym niżej. Dane Deloitte dotyczą firm z przychodem od 100 mln do ponad 1 mld USD, czyli znacznie większych niż typowa polska firma rodzinna. Mimo to luka między zainteresowaniem następców (61%) a ich gotowością (23%) wydaje się uniwersalna. Szerzej porównujemy oba rynki w tekście sukcesja w USA według Deloitte.

Nota metodologiczna

Liczby pochodzą z różnych badań, których nie zawsze da się porównać wprost. Przed cytowaniem zwróć uwagę na cztery rzeczy.

Definicja firmy rodzinnej. Nie ma jednej, urzędowej definicji. Część badań uznaje za rodzinną firmę, w której rodzina ma większość udziałów, część wymaga dodatkowo, żeby członek rodziny zarządzał firmą, część opiera się na deklaracji respondenta, że "to firma rodzinna". Najszersze definicje dają wyniki rzędu 65 do 80% (Europa) czy 87% (USA), węższe znacznie mniej. Dlatego udziału firm rodzinnych w Polsce i w Europie nie należy porównywać wprost. Nasze rozumienie pojęcia opisujemy w haśle firma rodzinna.

Zakres badań. EY Barometr Przedsiębiorczości obejmuje przedsiębiorców w Polsce, z których część prowadzi firmy rodzinne. Badania PwC i KPMG są globalne. Deloitte dotyczy wyłącznie dużych firm w USA. Raport Pekao i badanie GUESSS przywoływane przez Instytut Biznesu Rodzinnego dotyczą Polski, ale różnych grup (właściciele, potencjalni następcy, studenci).

Rok danych. Podajemy rok publikacji lub rok, którego dane dotyczą, jeśli źródło go wskazuje. Przy danych European Family Businesses źródło nie podaje roku, stąd oznaczenie "b.d.".

Omówienia zamiast raportów. Część liczb (Pekao, Instytut Biznesu Rodzinnego, szacunki procesów sukcesyjnych) znamy z omówień w mediach, a nie z pełnych raportów. Linkujemy do strony, którą sprawdziliśmy. Nie podajemy liczebności prób badawczych. Serwis nie prowadzi własnych badań.

Przeczytaj też

• Mit 30/13/3: ile firm rodzinnych naprawdę przetrwa zmianę pokolenia
• Firma niezależna od właściciela: przewodnik dla firm rodzinnych
• Profesjonalizacja zarządzania w firmie rodzinnej

Źródła

• EY, Barometr Przedsiębiorczości, 2026
• Bank Pekao, "Od założyciela do następcy", omówienie w Inwestycje.pl, 2024
• Instytut Biznesu Rodzinnego, dr Adrianna Lewandowska, wywiad, 2022
• Xyz.pl, sukcesja w Polsce do 2030 r., 2025
• Podatki.biz, prawie 2 500 fundacji rodzinnych w dwa lata, 2026
• Grant Thornton, Firmy rodzinne w liczbach, 2025
• Rzeczpospolita, Fundacje rodzinne zyskały popularność, ale straciły impet, 2025
• KPMG, Global Family Business Report 2025, komunikat KPMG Polska, 2025
• KPMG, Firmy rodzinne w 2026 roku, 2026
• PwC, Global Family Business Survey, 2023
• PwC, Global NextGen Survey, 2024
• Deloitte Private, "Setting the table", 2025
• European Family Businesses
• Family Business Magazine, badanie z 2021 r.