Sukcesor

Sukcesor rodzinny i spoza rodziny

W firmie rodzinnej o sukcesorze myśli się zwykle jak o dziecku założyciela. To tylko jeden z wariantów. Sukcesorem bywa też wnuk, siostrzeniec, zięć lub synowa, a coraz częściej menedżer spoza rodziny, który przejmuje kierowanie firmą, podczas gdy własność zostaje w rodzinie.

Rozróżnienie ma znaczenie, bo te osoby przejmują co innego. Dziecko założyciela zwykle dziedziczy udziały i oczekiwania rodziny. Menedżer z zewnątrz przejmuje odpowiedzialność za wynik, ale nie ma ani udziałów, ani rodzinnego mandatu. Opisujemy to szerzej w tekście Menedżer spoza rodziny: jak go zatrudnić i utrzymać.

Chęć i gotowość

Badania pokazują dwa rozjazdy. Pierwszy dotyczy chęci. Według raportu Banku Pekao "Od założyciela do następcy" 80% właścicieli chce sukcesji w rodzinie, a 85% potencjalnych następców nie chce przejmować biznesu (Bank Pekao, 2024).

Drugi dotyczy gotowości. W amerykańskim badaniu Deloitte Private wśród dużych firm rodzinnych 61% ma co najmniej jednego członka rodziny zainteresowanego rolą prezesa, ale tylko 23% uważa takie osoby za gotowe w krótkim terminie (Deloitte Private, 2025). Zainteresowanie to jeszcze nie przygotowanie.

Jak to wygląda w polskiej firmie rodzinnej

Sukcesor najczęściej pracuje już w firmie, czasem od kilkunastu lat. Ma tytuł dyrektora lub członka zarządu, ale ważne decyzje wciąż wracają do ojca lub matki. Zespół to widzi i kieruje sprawy do tego, kto naprawdę rozstrzyga. Sukcesor zostaje wtedy w zawieszeniu: odpowiada za wynik, którego nie kontroluje.

Gotowość sukcesora buduje się latami: przez pracę poza firmą rodzinną, przejmowanie odpowiedzialności za wydzielony obszar, mentoring osoby innej niż rodzic i stopniowe przejmowanie decyzji.

Pojęcia pokrewne

Sukcesor jest drugą stroną relacji z nestorem, czyli osobą przekazującą firmę. Cały proces nazywamy sukcesją.

Przeczytaj też: Senior i sukcesor: jak przekazywać decyzje, nie tylko tytuł, Rozwój następcy poza firmą rodzinną i Mentoring w firmie rodzinnej: kto ma uczyć następcę.