DoradcaFirmRodzinnych.pl

Budując dla pokoleń.

Nie pozwól, by Twój sukces zniszczył Twoją firmę i rodzinę …

Fundacje prywatne

Czy można zapewnić przetrwanie firmy rodzinnej przez wiele pokoleń bez wykorzystania
fundacji prywatnej?

Polski biznes przechodzi obecnie pierwszą po transformacji gospodarczej zmianę pokoleniową. Coraz bardziej widoczny staje się fakt, że dostępne rozwiązania prawne nie są wystarczające dla przeprowadzenia sukcesji biznesu, która odpowiadałaby na rosnące zapotrzebowanie rozwijającej się gospodarki. Rodzimemu ustawodawcy obce są konstrukcje prawne znane w innych jurysdykcjach, a prawo spadkowe nie nadąża za zmieniającymi się realiami gospodarczymi oraz rosnącymi potrzebami przedsiębiorcy szukającego rozwiązań innowacyjnych.

Rodzi to naturalną konieczność poszukiwania efektywnych rozwiązań z zakresu planowania sukcesyjnego w innych krajach. Nie dziwi zatem zainteresowanie trustami i fundacjami prywatnymi. Te drugie są bowiem dodatkowo zbliżone w swojej regulacji do rozwiązań europejskiego systemu prawnego. O ile polskiemu prawu znana jest instytucja fundacji, to niestety nie ma możliwości powołania jej dla prywatnego interesu założyciela.

Rodziny chętnie zatem sięgają po rozwiązania zaczerpnięte z uregulowań innych krajów, z naciskiem na fundacje prywatne zlokalizowane w Europie, w tym należących do Unii Europejskiej. Wykorzystanie takich struktur jest kluczowe dla planowania rodzinnego i świadczy o dojrzałości rodziny oraz jej odpowiedzialnym podejściu do wspólnego dobra, jakim jest przedsiębiorstwo rodzinne.

W obecnych realiach prawnych nie jest w pełni możliwe efektywne zaplanowanie procesu sukcesji biznesu wyłącznie przy użyciu polskich instrumentów planowania spadkowego.

Krajowe fundacje służące celom pożytku publicznego, a nie interesom prywatnym, nie mogą być tworzone dla zaplanowania właściwej sukcesji majątku na przyszłe pokolenia, zabezpieczenia zasad zarządu majątkiem czy też zabezpieczenia majątku, pomimo że taką możliwość oferują inne kraje europejskie. Właśnie z tego względu, w obliczu postępującej zmiany pokoleniowej, zainteresowanie fundacjami prywatnymi będzie w dalszym ciągu rosło. Obecny brak odpowiednich rozwiązań prawnych prowadzi do tego, że po śmierci spadkodawcy majątek nie tylko ulega rozdrobnieniu pomiędzy spadkobierców, lecz także zostaje utracona praktyczna możliwość urzeczywistnienia woli spadkodawcy co do zasad dalszego korzystania z niego.

Cechy charakterystyczne fundacji prywatnych:

Z

umożliwia efektywny zarząd majątkiem przekazanym przez fundatora

Z

fundator posiada daleko idącą swobodę w zakresie ustalania reguł zarządzania majątkiem fundacji

Z

pozwala efektywnie zabezpieczyć majątek rodzinny

Z

jest elementem skutecznego planowania sukcesyjnego i spadkowego

Z

zapobiega rozdrobnieniu majątku rodzinnego

Z

umożliwia określenie zasad czerpania korzyści i kręgu osób uprawnionych

Z

zabezpiecza majątek gromadzony przez pokolenia

Z

sprzyja dalszemu rozwojowi biznesu

Z

pozwala optymalizować podatki

Z

jest odpowiednim instrumentem planowania inwestycyjnego

W przypadku planowania sukcesyjnego z wykorzystaniem fundacji prywatnej fundator może:

Z

bardzo szczegółowo określić krąg uprawnionych do majątku,

Z

wskazać warunki jakie podmioty uprawnione muszą spełnić, aby otrzymać
świadczenia określone przez fundatora (np. ukończenie studiów, praca w firmie),

Z

wskazać własną wizję sprawowania kontroli nad fundacją i zgromadzonymi w niej aktywami.

Cele fundacji rodzinnych:

Celem fundacji prywatnej o charakterze rodzinnym najczęściej jest zarządzanie majątkiem przekazanym przez fundatora w sposób przez niego określony i dysponowanie tym majątkiem zgodnie z wolą fundatora sformułowaną w statucie. Fundator przekazując majątek na rzecz fundacji przestaje być jego właścicielem. Staje się nim fundacja, dysponująca majątkiem w sposób określony na poziomie statutu. Dzięki temu biznes i majątek wypracowany przez lata jest utrzymany w ramach określonej przez fundatora wspólnoty. Tego typu instrument pozwala także na zapewnienie wskazanym osobom bądź podmiotom korzyści majątkowych poprzez okresowe wpłaty bądź transfer ustalonych części majątku przekazanego fundacji przez fundatora.

Z

Beneficjentem fundacji rodzinnej może być dowolna osoba, w tym również sam założyciel fundacji, co daje możliwość dowolnej konfiguracji transferu majątku.

Z

Statut fundacji dokładnie precyzuje, co ma się stać z majątkiem fundatora zarówno za życia, jak i po śmierci założyciela.

Z

W ramach fundacji powołane przez fundatora organy fundacji dysponują majątkiem fundacji na rzecz określonych beneficjentów bądź wykorzystują go w sposób określony przez założyciela, co umożliwia planowanie majątkowe nawet po śmierci założyciela.

Z

Majątek wniesiony do fundacji przestaje być majątkiem założyciela, a staje się wyłącznym majątkiem fundacji, wobec czego podlega zabezpieczeniu przed jego rozdrobnieniem.

Jakie korzyści gwarantuje fundacja prywatna?

Z

anonimizacja majątkowa wynikająca z braku publicznego rejestru właścicieli,

Z

eliminacja obowiązku wypłaty zachowku,

Z

ochrona przed ewentualnymi konfliktami w rodzinie,

Z

ochrona majątku związana z niemożnością emisji udziałów oraz akcji przez fundację mogących podlegać sprzedaży lub zajęciu,

Z

wehikuł majątkowego planowania międzypokoleniowego, czyli możliwość ustalenia reguł przejścia kontroli nad majątkiem na kolejne pokolenia,

Z

korzystne reguły opodatkowania (w zależności od kraju utworzenia),

Z

możliwość dowolnego kształtowania składników majątku jej przekazanych,

Z

określenie zasad planowania inwestycyjnego na pokolenia.

Odpowiednie postanowienia fundacji powalają na kreowanie określonych przez fundatora zasad zarządzania biznesem oraz urzeczywistnienie wartości, jakimi kierował się, budując swoje przedsiębiorstwo, co stanowi ogromną wartość, a zarazem istotę planowania sukcesyjnego.

Posiadana przez fundację prywatną osobowość prawna oraz brak korporacyjnego
charakteru, wynikający z braku jakichkolwiek jednostek uczestnictwa, rysują funda-
cję jako podmiot, który nie tylko daje szerokie możliwości planowania sukcesyjnego,
lecz także pozwala na zabezpieczenie majątku.

Szerokie możliwości określenia zasad funkcjonowania fundacji przez sukcesora sprawiają, że fundacja prywatna stanowi bardzo cenny instrument planowania rodzinnego.

Ma to szczególne znaczenie zwłaszcza w przypadku, gdy w skład masy spadkowej wchodzą składniki gromadzone przez pokolenia, takie jak chociażby dzieła sztuki bądź nieruchomości o szczególnym znaczeniu dla samego sukcesora oraz jego następców. Odpowiednia konstrukcja statutu fundacji prywatnej umożliwia precyzyjne określenie przeznaczenia majątku i zasad jego wykorzystania, pozwalając zaplanować i zabezpieczyć przyszłość rodziny na wypadek śmierci fundatora.